Het nieuwe toneelstuk van DE VERLEIDERS gaat over big data

Do 31 januari 2019

DE VERLEIDERS maken actueel theater, met de diepgang van toneel en de urgentie en snelheid van cabaret. In alle delen worden belangrijke bestuurlijke kwesties op satirische wijze ontrafeld.
De nieuwste voorstelling, #niksteverbergen, is gericht op bedrijven die handelen in big data; de Facebooks, Apples, Googles en Übers van deze wereld. Bedrijven die nu een ongekende macht hebben en alles van ons weten. 

Tekst: Michel Veltman, foto: Raymond van Olphen


Misschien heeft u zelf ook een Albert Heijn Bonuskaart. De grootgrutter weet precies wat zijn klanten in hun boodschappenkarretje gooien omdat de klanten de verleiding niet kunnen weerstaan hun persoonlijke gegevens af te staan in ruil voor een paar dubbeltjes korting op hun favoriete producten. Want, wat maakt het uit? Iedereen mag toch weten wat u op uw brood smeert? U heeft toch niks te verbergen.

Of toch wel? George van Houts: ‘Als die gegevens over mijn wijnconsumptie in handen van mijn verzekeraar komen, dan hang ik. Dan kan ik dubbele premie gaan betalen.’ Ook Tom de Ket, met wie Van Houts al meer dan twintig jaar een theaterkoppel vormt, heeft zo’n kaart. En ook nog een van de Praxis, de gezondheidswinkel en nog een hele rits. En ze zitten allebei op Facebook, want het is wel een heel erg handig medium om je theateractiviteiten aan de man te brengen. Gewillig meelopen in de big-data-race is zo praktisch, zo gezellig, zo verslavend, zo verleidelijk.

 

In hun werkruimte in Durgerdam aan het IJsselmeer, waar ze de laatste hand leggen aan het script van #niksteverbergen benadrukken ze vooral de gevaarlijke kant van digitale Big Brothers als Google en Facebook. George: ‘Deze en andere commerciële partijen hebben een convenant met allerlei overheidsdiensten, waardoor de informatie die zij hebben verzameld gebruikt kan worden door de opsporingsdiensten, zoals de AIVD. Zo kan er een risicoprofiel worden geschetst van de bevolking. Van elke burger bestaat er een risicoprofiel. Normaal gesproken ben je als burger onschuldig, totdat het tegendeel is bewezen. Nu is iedereen bij voorbaat verdacht. De burger is al verdacht vanwege zijn postcode en het type auto waarin hij rijdt. En dat terwijl bewezen is dat op basis van massasurveillance nog nooit een terrorist is opgepakt. ‘We hebben gezien in de Cambridge Analytica-zaak dat de profielen van vijftig miljoen Facebook-gebruikers in handen zijn gekomen van partijen die daarmee de Amerikaanse verkiezingen hebben gemanipuleerd. En in Engeland zijn via een vergelijkbare weg kiezers in de richting van Brexit geduwd. Commerciële gegevens kunnen politiek worden ingezet. Dan is de nachtmerrie compleet.’

Vroeger zag God alles, nu Google en Facebook. Misschien vindt de mens het niet zo erg om in de gaten te worden gehouden.
Tom: ‘De meeste mensen beseffen niet dat ze in de gaten worden gehouden. Of ze denken er niet echt over na. Bijna iedereen zegt dat privacy heel belangrijk is, maar vrijwel niemand handelt ernaar.’
George: ‘Wij willen heel graag ergens bij horen, al is het maar een Instagram-gemeenschap. Dan voelen we ons op een bepaalde manier gezien en gehoord. Sinds de ontkerkelijking missen we de sociale samenhang en die vinden we nu wel op het internet. En dan doen we luchtig over de gevaren. De democratie is flinterdun. Dat zie je op dit moment in Polen, Hongarije, Brazilië en in de VS onder Trump. En dan kun je rare dingen doen met de informatie die je hebt verzameld. Je moet maar even afwachten wie er hier in Nederland aan de macht komt, maar misschien wil zo’n nieuwe regering wel weten waar alle moslims wonen, om ze, net als de Oeigoeren in China, in opvoedingskampen op te sluiten. Deze gegevens worden ook gebruikt in landen waar bijvoorbeeld homoseksualiteit verboden is.’

Jullie ijzersterke voorstelling over de bankwereld lijkt de bankiers niet echt in een andere richting te hebben geduwd, Nederlanders lijken niet politiek bewuster te zijn geworden door de Verleiders-voorstelling Stem kwijt. Heeft dit activistische theater wel zin?
George: ‘Ik ben tegen de klippen op optimist. De digitalisering heeft ook een enorme emanciperende werking gehad. Toegankelijkheid van informatie is verveelvoudigd de afgelopen tijd en dat kan je ook gebruiken om het monster van Frankenstein te bestrijden. We hebben de mogelijkheid om fake news te ontmaskeren en te bestrijden, net zoals we gedaan hebben met het nepnieuws van het communisme en katholicisme.
We kiezen voor de strijd via het theater. Het succes van de vorige afleveringen van De Verleiders bewijst dat er behoefte is aan dit soort theater, een mengeling van activisme, toneel en stand-up. Nee, we geven nog lang niet op.’


Zaterdagavond 2 februari komen DE VERLEIDERS met de try-out van #niksteverbergen naar Zutphen.

 

Nieuws

Winkelmandje

U heeft geen voorstellingen in uw winkelmandje.

Er is iets misgegaan met het laden van dit evenement. Probeer het later nogmaals.